Đổi mới công nghệ, hướng tới khai thác mỏ bền vững

Trong khuôn khổ triển lãm Mining & Construction Vietnam 2026, chiều 21/4 tại Hà Nội, Hội kỹ thuật nổ mìn Việt Nam phối hợp với Informa Markets Vietnam tổ chức hội thảo chuyên ngành với chủ đề “Đổi mới công nghệ và hợp tác quốc tế hướng tới khai thác mỏ bền vững”. Sự kiện đã thu hút đông đảo nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp, các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức trong và ngoài nước tham dự.

Phát biểu khai mạc, ông Lê Ngọc Ninh, Chủ tịch Hội Kỹ thuật nổ mìn Việt Nam nhấn mạnh, ngành khai khoáng đang đối mặt với những yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả sản xuất, an toàn lao động, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên. Trong bối cảnh đó, đổi mới công nghệ trở thành yêu cầu tất yếu, đồng thời cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ để nâng cao năng lực toàn ngành.

Theo ông Ninh, hội thảo không chỉ là diễn đàn cập nhật xu hướng công nghệ mới mà còn là cơ hội để các bên trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp thực tiễn, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng khoa học công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc lĩnh vực khai thác khoáng sản, xây dựng các công trình có sử dụng khoan nổ mìn.

Tại hội thảo, ông Đỗ Văn Triều, Viện Khoa học Công nghệ Mỏ (Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam) đã trình bày nghiên cứu về mô phỏng lan truyền sóng ứng suất nổ mìn bằng mô hình SPH kết hợp DFEM và tích hợp hiển thị trên bản đồ số GIS.

Nghiên cứu cho thấy, việc ứng dụng các mô hình tính toán hiện đại giúp dự báo khoảng cách an toàn, xác định phạm vi ảnh hưởng của nổ mìn tới các công trình xung quanh, từ đó tối ưu hóa thiết kế khoan - nổ mìn.

Theo ông Triều, trong điều kiện khai thác xuống sâu với địa chất phức tạp, mô phỏng chính xác đặc tính thuốc nổ và môi trường đất đá sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phá vỡ đất đá, đồng thời giảm thiểu rủi ro. Việc tích hợp dữ liệu vào hệ thống GIS còn giúp trực quan hóa vùng ảnh hưởng, hỗ trợ cảnh báo và quản lý an toàn trong khai thác mỏ.

Nhiều ý kiến tại hội thảo đã tập trung vào các xu hướng và giải pháp công nghệ mới. Các chuyên gia quốc tế chia sẻ về khả năng hợp tác xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu giữa Việt Nam và Hàn Quốc, cũng như cơ hội đầu tư tại Argentina với các cơ chế khuyến khích quy mô lớn.

Trong nước, các nhà khoa học đề cập đến việc nghiên cứu nâng cao hiệu quả khoan nổ mìn tại các mỏ than thuộc TKV và xu hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thiết kế kỹ thuật.

Ngoài ra, một số nghiên cứu cũng hướng tới việc tận dụng vật liệu như tro bay làm chất tăng nhạy cho thuốc nổ nhũ tương, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng và giảm tác động môi trường. Những nội dung này cho thấy ngành khai khoáng đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng ứng dụng công nghệ cao, tối ưu hóa quy trình và phát triển bền vững.

Hội thảo đã tạo nền tảng kết nối hiệu quả giữa các bên liên quan, góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả khai thác và từng bước hiện đại hóa ngành khai thác mỏ, xây dựng tại Việt Nam trong thời gian tới.